Wartość przysłony w aparacie i jak ustawiać pośrednie

Wartość przysłony w aparacie

Pytanie od Rafała: „Panie Przemku… Wiem ze zabrzmieć to może dla Pana jak pytanie od kolejnego laika, lecz dopiero zapoznaje się z aparatem cyfrowym. Posiadam lustrzankę 450d i obiektyw 85mm f/1.8. Kiedy ustawiam wartość przysłony aparat mój pokazuje kolejno 1.8, 2.0 a potem już 2.5,2.8,3,5. Jak mogę ustawić przysłonę 2.2 na przykład jako pośrednią między 2.0 a 2.5. Dziękuje i pozdrawiam ciepło.”

Dziękuję za pytanie. Zacznę może od początku. Wartość przysłony w aparacie / obiektywie standardowo przyjmuje się jako liczbę wynikającą z wielokrotności potęg pierwiastka z 2. Taki został przyjęty rozkład wartości przysłony.

Standardowy więc rozkład liczby przysłony ma postać:

… 0.7, 1.0, 1.4, 2.0, 2.8, 4.0, 5.6, 8.0, 11, 16, 22, 32, 45, 64 …

Taka zamiana wartości o jeden stopień odpowiada zmianie mocy światła o połowę przy jej ograniczaniu lub podwojeniu przy jej powiększaniu. Czyli przykładowo zmiana wartości przysłony z f/2 na f/2.8 spowoduje zmniejszenie mocy światła docierającego do matrycy aparatu o połowę. W sytuacji odwrotnej zmiana z f/2.8 na f/2 spowoduje dwukrotne zwiększenie mocy światła.

Oczywiście przy ustawianiu wartości ekspozycji często przydają się wartości pośrednie. Skoro mówimy tu o lustrzankach to warto zaznaczyć, że przysłona fizycznie umiejscowiona jest nie w aparacie, ale w obiektywie. Dlatego to jakie wartości przysłony będzie można ustawiać uzależnione jest od konstrukcji obiektywu. W strych konstrukcjach często można było ustawiać przysłonę płynnie, a na obudowie była tylko skala z informacją, które położenie pierścienia do regulacji odpowiada jakiej przysłonie.

W nowoczesnych obiektywach ustawianie wartości przysłony odbywa się przeważnie z poziomu aparatu. Aparat wysyła sygnał do obiektywu z informacją jaką przysłonę ten ma ustawić. W takiej sytuacji wartość przysłony, którą można ustawić uzależniona jest od możliwości obiektywu oraz od oprogramowania aparatu sterującego wartością przysłony.

W wielu współczesnych aparatach można ustawić za pomocą menu jakie liczby ma ona przyjąć. Przeważnie są do dyspozycji dwa ustawienia. Zmiana wartości przysłony co 1/2 lub co 1/3. W zależności od tych ustawień masz możliwość wyboru liczby przysłony z określonego ciągu. Pokazane są one na obrazku otwierającym wpis.

Jeśli więc masz wybraną wersję 1/2 to będziesz miał sytuację opisaną w pytaniu. Jeśli chcesz mieć możliwość ustawiania wartości przysłony z większą dokładnością, to musisz odszukać w menu aparatu odpowiednią opcję i przestawić ją na 1/3. Poniżej zrzuty ekranu menu w aparacie EOS 50D.

Menu do zmiany skoku wartości przysłony
Menu do zmiany skoku wartości przysłony w aparacie Canon EOS 50D

Zmiana skoku wartości przysłony
Zmiana skoku wartości przysłony

Tak więc skala zmian liczby przysłony zależna jest od obiektywu i oprogramowania aparatu. Nie wszystkie aparaty dają możliwość wpływania na skok zmiany wartości przysłony. Obiektywy z uwagi na konstrukcję mają swoją największą i najmniejszą wartość przysłony, która może być na nich ustawiona.

Dopisane 2016.05.07

Warto zwrócić uwagę, że pewne wartości ze skali 1/2 pokrywają się z wartościami ze skali 1/3. Z matematycznego punktu widzenia to oczywiście błąd. Przy zmianie co 1/2 powinno być np. f/1.7 a nie f/1.8, podobnie f/2.4 a nie f/2.5 itd. Jednak podejrzewam, że producenci sprzętu uprościli sobie sterowanie przysłoną i zaokrąglili do wartości ze skali zmian co 1/3. W aparacie cyfrowym Canona, który sprawdzałem, dla zakresu f/1.4 do f/38 jest właśnie taki ciąg zamian przysłony dla skoku co 1/2. Brakujące wartości dla pozostałej części zakresu wziąłem z wyliczeń. W praktyce większość osób i korzysta z dokładniejszej skali ze zmianą co 1/3 EV, więc skalę 1/2 można traktować raczej jako dodatkową możliwość.

2 myśli nt. „Wartość przysłony w aparacie i jak ustawiać pośrednie”

  1. Przy obiektywach z płynną zmianą przysłony a nie skokową idzie ustawić taką wartość – jednak chyba słusznie i producenci i fotografowie przywykli do standardowej skali z podziałką co 1/3 EV 🙂

Dodaj komentarz