Światło to esencja fotografii. Bez światła nie ma zdjęcia. Światło jest więc tą „materią”, która definiuje fotografię. Jeśli źle dobierzesz lampę lub ustawisz się do słońca, to nawet super program graficzny nie pomoże. To właśnie światło nadaje zdjęciom charakter, głębię i emocje. Niezależnie od tego, czy jest to delikatne światło poranka, dramatyczne cienie zachodu słońca, czy miękkie oświetlenie pochmurnego dnia – każdy rodzaj światła oferuje niepowtarzalne możliwości twórcze. Nauka obserwowania światła pozwala fotografowi dostrzegać piękno w codzienności i przekształcać zwykłe chwile w niezwykłe obrazy.

Światło to taki niewidzialny pędzel, który maluje nasze obrazy. Światła nie widać. Widzisz jedynie efekty jego działania. W normalnej sytuacji przecież nie widać, jak promienie światła wychodzą z lampy, odbijają się, rozpraszają, ponownie się odbijają. Jak zmieniają kolor po odbiciu od barwnej powierzchni i mieszają się z tymi odbitymi od innej itd. Tak więc światło to szereg zagadnień, które zachodzą, a my widzimy tylko ich efekt.

Warto jednak podjąć trud zrozumienia jak ono działa, obserwowania jak kształtuje i pokazuje obiekty i ich otoczenie.

Tym wpisem chcę rozpocząć cykl artykułów poświęconych światłu. Mam nadzieję, że ten temat Ciebie zainteresuje i pomoże Ci robić lepsze i ciekawsze zdjęcia.

Na początek zobacz, na jak różne kategorie możesz podzielić źródła światła. Jest to ważne ze względu na możliwości ich użycia w fotografii.

Podział ze względu na pochodzenie:

• światło naturalne: gwiazdy (w tym słońce), pioruny/błyskawice, gorąca lawa, zorza polarna, organizmy żywe (świetliki, ryby głębinowe) itd.
• światło sztuczne:
  • nieelektryczne: świeca, ognisko, lampa naftowa itd.
  • elektryczne: żarówka, halogen, LED, lampa błyskowa itd.

Podział światła ze względu na pochodzenie pozwala zrozumieć różnorodność źródeł, które mogą wpływać na estetykę zdjęcia oraz możliwość wykorzystania ich w fotografii. Światło naturalne, czy też sztuczne może być zarówno źródłem, które oświetla fotografowany obiekt, jak i głównym tematem fotograficznym jak w przypadku zorzy polarnej, czy nocnych śladów świateł od pojazdów.

Podział ze względu na możliwość jego kontrolowania:

• zastane – musisz się do niego dostosować,
• dodane – możesz je zmieniać lub wyłączyć.

Podział światła ze względu na możliwość jego kontrolowania wpływa na sposób, w jaki możesz planować i realizować swoją wizję artystyczną. Światło zastane wymaga umiejętności adaptacji i kreatywnego wykorzystania dostępnych warunków, natomiast światło dodane oferuje pełną kontrolę, umożliwiając Ci dostosowanie jego rodzaju, intensywności i kierunku oświetlenia do oczekiwanych rezultatów.

Podział ze względu na czas trwania:

• błyskowe – na naświetlenie kadru wpływasz przysłoną i ISO,
• ciągłe – na naświetlenie wpływasz przysłoną, czasem i ISO.

Podział źródeł światła ze względu na czas trwania pozwala na różnorodne podejście do kontrolowania ekspozycji w fotografii. Światło ciągłe daje możliwość tradycyjnego doboru ekspozycji za pomocą przysłony, czasu naświetlania i ISO. Światło błyskowe umożliwi Ci natomiast zamrożenie chwili oraz przez zmianę czasu naświetlania balansowanie między siłą światła zastanego (ciągłego) a błyskiem.

Podział ze względu na sposób dotarcia do obiektu:

• światło bezpośrednie,
• światło pośrednie (odbite lub przepuszczone w sposób kierunkowy lub rozproszony).

Podział światła ze względu na sposób dotarcia do obiektu pozwala zrozumieć, jak różne typy oświetlenia wpływają na wygląd cieni w fotografowanej scenie. Punktowe światło bezpośrednie tworzy wyraźne cienie i kontrasty, podczas gdy światło pośrednie, odbite lub przepuszczone, zapewnia zazwyczaj miękkie, równomierne oświetlenie, nadając zdjęciom większej subtelność i delikatność. Przy świetle pośrednim istotne stają się właściwości materiału, od którego światło się odbija lub jest przepuszczane.

Podział ze względu na kierunek świecenia:

• przednie, boczne, górne, tylne, dolne, przednio-boczne itd.

Różne kierunki oświetlenia, takie jak przednie, boczne, górne, tylne czy pośrednie, wpływają na rozkład świateł i cieni na fotografowanym obiekcie. Wpływasz tym na sposób cieniowania i przez to, jak wizualnie jest on postrzegany.

Podział ze względu na charakter użycia:

• główne,
• wypełniające,
• kontra/kontrowe.

Podział światła ze względu na charakter użycia pozwala na precyzyjne modelowanie sceny i podkreślanie jej kluczowych elementów. Wykorzystywane jest np. w fotografii portretowej oraz produktowej. Światło główne definiuje główny kierunek i intensywność oświetlenia, światło wypełniające rozjaśnia cienie, natomiast światło kontrowe tworzy efektowne kontury i dodaje zdjęciom głębi oraz trójwymiarowości.

Podział ze względu na barwę światła:

• ciepłe,
• neutralne,
• zimne,
• kolorowe,
• światło spoza zakresu widzialnego przekonwertowane na zakres widzialny np. zdjęcia w podczerwieni.

Podział światła ze względu na barwę światła białego pozwoli Ci na manipulowanie nastrojem i atmosferą zdjęcia poprzez wybór odpowiedniej temperatury barwowej. Ciepłe światło, takie jak np. to o złotej godzinie, doda zdjęciom przytulności i romantyzmu, podczas gdy chłodne, niebieskawe światło poranka może wprowadzać spokój i świeżość. Zarejestrowana na zdjęciu barwa światła zależy od temperatury barwowej samego światła oraz od tego, jaki zastosujesz balans bieli w aparacie.

Poza światłem białym masz oczywiście jeszcze do wykorzystania światło kolorowe, które daje kolejne możliwości.

Inne podziały to: kąt świecenia, wielkość powierzchni świecącej, moc światła, jego jaskrawość  itd.

Mam nadzieję, że teraz lepiej widzisz, jak różnorodne mogą być źródła światła, które możesz wykorzystać w swojej fotografii.

Zachęcam do eksperymentowania i odkrywania, jak różne światła wpływają na nastrój i odbiór zdjęcia. Obserwuj je, obserwuj cień, baw się światłem i pozwól, by stało się Twoim sprzymierzeńcem w tworzeniu zachwycających fotografii.

O świetle w fotografii

Dla osób zainteresowanych zagadnieniem wykorzystania światła w fotografii polecam poradnik „Sekrety światła”.

Opisuję w nim wszystkie najważniejsze właściwości światła i zagadnienia z tym związane. Dzięki temu zaczniesz „widzieć” światło. Wskażę Ci, gdzie kryją się pułapki odnośnie interpretacji światła, poznasz jego cechy, dowiesz się jak czytać światło oraz jak je wykorzystać.

Zobacz go na stronie https://oziemblewski.com/s/sekrety-swiatla/.

Poradnik „Sekrety światła”