Fotografowanie pod słońce to technika, która pozwoli Ci uzyskać ciekawsze i mniej powszechne kadry. Odpowiednio wykonane zdjęcie pod światło może stworzyć magiczną atmosferę, podkreślić sylwetki obiektów i unaocznić silne kontrasty. Robienie zdjęć pod światło wiąże się jednak z pewnymi trudnościami. Zobacz, jak możesz sobie z nimi poradzić.


Słoneczny poranek. Światło przebija się przez cienką warstwę mgły, tworząc niesamowity klimat.

Dlaczego warto fotografować pod słońce?

Fotografowanie pod słońce otwiera przed tobą szereg nowych możliwości. Zdjęcia pod światło pozwalają uzyskać unikalne efekty, takie jak sylwetki, flary i promienie słoneczne przenikające przez kadr. Ta technika jest szczególnie efektowna podczas złotej godziny, gdy słońce znajduje się nisko nad horyzontem, tworząc ciepłe, bardziej miękkie światło.

Robienie zdjęć pod słońce może dodać dramatyzmu i głębi twoim fotografiom, podkreślając kontury obiektów, tworząc intensywne kontrasty i cienie. To też doskonały sposób na uchwycenie magicznej atmosfery wschodu lub zachodu słońca.

Dzięki takiemu oświetleniu mamy ciemną sylwetkę z cieniem na tle jasnej ulicy.

Wyzwania związane z fotografowaniem pod słońce

Choć fotografowanie pod słońce może dać spektakularne efekty, wiąże się też z pewnymi wyzwaniami. Głównym problemem jest prawidłowa ekspozycja — aparat może mieć trudności z pomiarem światła, gdy słońce znajduje się w kadrze. Może więc to prowadzić np. do niedoświetlonych zdjęć.

Innym wyzwaniem jest kontrolowanie flary obiektywu. Przy silnym świetle kierunkowym może dojść o wewnętrznych odbić w soczewkach obiektywu. W wyniku tego na zdjęciu pojawią się bliki, refleksy świetlne oraz obniżenie kontrastu. Jak będą silne, zależy od budowy obiektywu, jakości powłok antyodbiciowych na soczewkach i oczywiście lokalizacji w kadrze i mocy światła. Taką flarę możesz czasami też wykorzystać w sposób kreatywny.

Wpadające ostre światło obniżyło kontrast w prawej górnej części kadru. Niemnie zdjęcie nadal jest udane. Można by nawet powiedzieć, że ma pewien klimat.

Jak ustawić ekspozycję przy robieniu zdjęć pod słońce?

Zdjęcia pod światło zazwyczaj wymagają odmiennego naświetlenia niż te, które podpowiada nam światłomierz. Im silniejsze światło w polu widzenia, tym bardziej wskazanie światłomierza odbiega od właściwego. Związane jest to z uśrednianiem przez niego wyników pomiaru.

W aparatach pomiar jest zazwyczaj wykonywany w kilkudziesięciu i więcej obszarach kadru (tzw. pomiar matrycowy, wielosegmentowy itp.). Dane z pomiaru są analizowane i dobierana jest optymalna wartość przysłony, czasu i ISO.

Tak ostre światło słoneczne wymusiło skorzystanie z techniki HDR łączenia zdjęć o różnym stopniu naświetlenia.

Teoretycznie system pomiarowy powinien dać sobie radę z prawie każdym motywem, ale różnie to bywa i nie zawsze masz idealnie naświetlone zdjęcie. Dlatego trafiają się zbyt jasne, ale mogą być też za ciemne. Ta rozbieżność wynika z tego, że w przypadku tego tematu mamy bardzo dużą różnorodność oświetlenia. Jeśli w kadrze masz silne światło słoneczne, to pomiar uwzględnia to i przyciemnia zdjęcie. Kiedy zrobi to zbyt mocno, to wtedy musisz rozjaśnić kadr względem pomiaru. Jeśli jednak tarcza słoneczna jest już czerwona lub słońce schowało się za chmurą, to wtedy może być „mało” światła i pomiar aparatu rozjaśni zdjęcie. Jeśli więc zdjęcie jest za jasne, to musisz je „przyciemnić”, zmniejszając ekspozycję. Korzystasz wtedy z funkcji korekty ekspozycji. Dlatego fotografowanie pod słońce może sprawiać problemy. Wszystko zależy od rozmiaru i siły jasnych i ciemnych obszarów w kadrze.

1. Zmień miejsce pomiaru światła

Jednym ze sposobów na poradzenie sobie z jasnym słońcem jest skierowanie aparatu trochę w bok, tak by bezpośrednie słońce nie znajdowało się w kadrze i dopiero wtedy dokonanie pomiaru światła. W aparatach, które posiadają przycisk pamięci pomiaru, wciskasz go, następnie wracasz do poprzedniego kadru i z zapamiętanymi ustawieniami robisz zdjęcie. W aparatach, bez pamięci ekspozycji możesz przejść na tryb manualny.

2. Wykorzystaj pomiar punktowy

Poza pomiarem matrycowym (wielosegmentowym) w aparatach zazwyczaj dostępny jest również pomiar skoncentrowany i punktowy. Oba lepiej nadają się do ustawiania parametrów naświetlania w trudnych sytuacjach. Są bardziej przewidywalne. Pole pomiarowe kierujesz wtedy na niebo, tak by słońce było poza nim i dokonujesz odczytu. Czasami jednak i wtedy trzeba dodatkowo zmniejszyć trochę ekspozycję o pół lub 1 stopień. Przy pomiarze punktowym skierowanym na najjaśniejszą chmurę możesz zazwyczaj zrezygnować z korekty ekspozycji i zrobić zdjęcie zgodnie z pomiarem. Powinno wyjść OK. Jeśli jednak masz idealnie białą chmurę i chcesz, by na zdjęciu nadal  była biała, to musisz zwiększyć ekspozycję np. o 1 EV. Dokonując pomiaru, możesz też skorzystać z histogramu.

3. Skorzystaj z bracketingu ekspozycji i HDR-a

Możesz też skorzystać z bracketingu ekspozycji i zrobić serię zdjęć jaśniejszych i ciemniejszych, naświetlonych zgodnie z pomiarem np. -2 EV, 0 EV, +2 EV. Czasami też stosuje sekwencję -3 EV, -1 EV, +1 EV. Nie zawsze z tego będzie HDR, ale mam przynajmniej trzy różne naświetlenia do wyboru.

+1 EV

-1 EV

-3 EV

Zdjęcia połączone w HDR.

Co oznaczają te informacje dla fotoamatorów, którzy robią zdjęcia tylko w trybie automatycznym lub nie mają aparatu z korektą ekspozycji, punktowego pomiaru światła, pamięci pomiaru, czy trybu manualnego? Po prostu przy fotografowaniu pod światło zdjęcie może zostać nie do końca dobrze naświetlone. Jedynie w przypadku, gdy słońce jest częściowo schowane za chmurami, jakimś obiektem, nie jest zbyt intensywne lub jest proporcjonalnie do kadru małe, jest szansa na poprawną ekspozycję ze słońcem w kadrze. Wtedy tryb automatyczny też da sobie radę.

Problem z pomiarem jest też taki, że aparat tak naprawdę nie wie, jak chcesz naświetlić zdjęcie. Czy ma być jaśniejsze, czy ciemniejsze, czy chcesz pokazać podświetlone chmury, czy obiekt, który jest skąpany w świetle słonecznym. Dlatego znajomość zagadnień ekspozycji i samodzielnego nastawiania parametrów naświetlania jest tak istotna. Mając to opanowane, dajesz sobie więcej możliwości w realizacji różnego typu zdjęć.

Więcej o ekspozycji dowiesz się z poradnika „Ekspozycja — Barwa — Ostrość”.

Jak wykorzystać flarę obiektywu w kreatywny sposób?

Flary, bliki i artefakty świetlne powstają w wyniku odbić i rozpraszania się światła w obiektywie aparatu. Kiedy jasne światło trafia do obiektywu, przechodzi przez kolejne jego soczewki. Część z tego światła tworzy dodatkowe wewnętrzne odbicia oraz rozprasza się we wnętrzu obudowy. W efekcie tego na zdjęciu mogą pojawić się dodatkowe artefakty świetlne lub zamglenia obniżające kontrast.

Flara obiektywu, choć jest wadę, może czasami być również narzędziem kreatywnym. Aby uzyskać efektowną flarę, umieść słońce w kadrze, przy jego krawędzi lub blisko poza kadrem. Eksperymentuj z różnymi pozycjami słońca i przysłonami, aby uzyskać różnorodne efekty świetlne.

Flara symulująca promienie światła oświetlające kwiat.

Różne obiektywy tworzą różne typy flar, więc warto eksperymentować z różnym sprzętem. Zoomy, obiektywy szerokokątne oraz te ze słabszymi powłokami antyodbiciowymi mają większa podatność na łapanie artefaktów świetlnych. Możesz to wykorzystać, aby dodać atmosfery lub stworzyć trochę bardziej artystyczne ujęcie.

Jak wykorzystać złotą godzinę?

Złota godzina to czas tuż po wschodzie lub przed zachodem słońca. Idealny do fotografowania pod światło. Światło słoneczne przechodzi wtedy przez grubszą warstwę atmosfery, co skutkuje, że jest bardziej miękkie, ciepłe, mniej intensywne, rozproszone w powietrzu, co ułatwia uzyskanie ciekawych efektów. W tym czasie słońce znajduje się nisko nad horyzontem, co wpływa na kierunek świecenia.

Aby w pełni wykorzystać złotą godzinę, zaplanuj swoją sesję z wyprzedzeniem. Sprawdź, o której godzinie wschodzi lub zachodzi słońce w danym miejscu. Przybądź na miejsce wcześniej, aby mieć czas na ustawienie sprzętu i znalezienie najlepszej kompozycji. Wbrew pozorom światło zmienia się szybko, więc bądź gotowy do robienia zdjęć i eksperymentowania z różnymi ustawieniami.

Niska pozycja słońca sprawia, że jego światło jest znacznie cieplejsze niż w południe. Natomiast przymknięcie przysłony do f/16 wywołało efekt gwiazdki.

Jak sprzęt do fotografowania pod słońce?

Nie ma jakichś szczególnych wymagań, jeśli chodzi o tego typu zdjęcia. Jedyne wynikają z panowania nad naświetlaniem zdjęcia oraz pojawianiem się flar. Praktycznie więc każdym aparatem można zrobić dobre zdjęcia pod światło. Lustrzanka, bezlusterkowiec,  kompakt, czy nawet smartfon, każdy z nich się sprawdzi. Przy zdjęciach ze słońcem w kadrze przydatny jest: punktowy pomiar światła, pamięć pomiaru lub możliwość korygowania parametrów ekspozycji. Ze względu na stosunkowo krótkie czasy naświetleń większość zdjęć możesz robić z ręki. Jedynie przy bardzo długich ogniskowych, czy zdjęciach makro niezbędny może okazać się statyw. Aparat z zoomem daje większe możliwości kompozycji, ale nie jest on niezbędny. W zoomach ze względu na przeważnie większą liczbę soczewek łatwiej będzie złapać odbicia światła, co może być wadą, ale w szczególnych sytuacjach może być zabiegiem celowym. Jeśli nie chcesz odbić, to wybierz dobry obiektyw stałoogniskowy. Osłona przeciwsłoneczna może też pomóc w kontrolowaniu flary, jeśli słońce będzie poza kadrem.

Mam nadzieję, że zaprezentowany materiał zachęci Cię do fotografowania pod światło. Owocnego fotografowania.