Pędzące tramwaje, rozmyte sylwetki przechodniów, smugi aut i autobusów – miasto ma swoją energię, którą warto uchwycić. Na początku listopada przy okazji pobytu w Poznaniu postanowiłem sprawdzić, co można osiągnąć z dłuższymi czasami naświetlania w  dzień. Wybrałem się więc na skrzyżowanie ulic Hetmańskiej i 28 czerwca 1956. Spory tam ruch – samochody, tramwaje, ludzie. Dobre miejsce do testów.

Oczywiście tego rodzaju zdjęcia można robić nie tylko na tym skrzyżowaniu. Każde ruchliwe miejsce będzie dobre – centrum miasta, dworzec, most, przejście dla pieszych. W zasadzie bierzesz to, co masz w okolicy.

Od 1/1000 do jednej sekundy – wydłużanie czasu naświetlania w świetle dziennym

Fotografowanie z długim czasem naświetlania w słoneczny dzień brzmi mało realnie. W końcu światła jest tak dużo, że aparat w trybie preselekcji przysłony dobierze krótki czas migawki np. 1/1000. W takiej sytuacji samo przymykanie przysłony nie wystarczy. Konieczny będzie gęsty filtr szary (ND), który odpowiednio ograniczy ilość światła docierającego do matrycy.

Możesz użyć tradycyjnego filtra nakręcanego na obiektyw. Przy tych zdjęciach skorzystałem jednak z możliwości, jakie daje mi OM System OM-1 Mark II. Jest w nim dostępna funkcja symulacji filtra szarego bezpośrednio w aparacie. Nawet do – 7 EV. Jest to bardzo wygodna funkcja, która spowodowała, że częściej sięgam po tę możliwość, zamiast nakręcać tradycyjny filtr ND.

Różnica między 1/1000 a 1 sekundą wynosi 10 stopni EV. Możesz to łatwo przeliczyć w Kalkulatorze czasu naświetlania z filtrem ND.

Stosowałem przeważnie czasy od 1/8 do pełnej sekundy. To przedział, w którym robi się naprawdę ciekawie. Najwięcej zdjęć zrobiłem jednak przy czasie 1/4 sekundy – wystarcza, by uchwycić ruch, ale nie jest tak długo, by poruszający się obiekt zamienił się w nieczytelną smugę.  Poza tym przy tym czasie i włączonej stabilizacji  obrazu mogłem w miarę spokojnie robić zdjęcia z ręki. Część fotografii wykonałem również przy wyłączonej. Testowałem różne kombinacje – poruszanie aparatem, zoomowanie, panoramowanie.

Więcej o ekspozycji i jej składnikach przeczytasz w osobnym materiale.

7 technik, które odmienią twoje zdjęcia miejskie

W trakcie sesji sprawdzałem różne możliwości. W konsekwencji wyodrębniłem siedem różnych podejść do fotografowania ruchu. Każde daje inny efekt – od subtelnego rozmycia po pełną abstrakcję.

Ruch obiektu przy stabilnym aparacie

Łapanie ruchu obiektu przy stabilnym aparacie to podstawowa technika. Ustawiasz aparat na statywie lub stabilnie go trzymasz, a poruszające się obiekty same tworzą rozmyte smugi. Jadący tramwaj zamienia się w rozmytą smugę, ludzie w półprzezroczyste sylwetki. Aby podkreślić zjawisko, warto w kadrze umieścić jakiś stały element np. sylwetkę człowieka na rozmytym przez ruch tle.

Postać na tle jadącego tramwaju. Czas: 1/4 sekundy.

Tramwaj w ruchu. Też 1/4 sekundy.

Prześwitujące obiekty

Prześwitujące obiekty powstają, gdy jeden obiekt przesuwa się przed drugim. Tworzy to ciekawy efekt nakładania się.

Tramwaj przejeżdża przed czekającymi na przejściu pieszymi. Czas: 1/4 sekundy.

Częściowo zasłonięty pojazd przez inny samochód. Tu doszło jeszcze opisane dalej panoramowanie. Czas: 1/8 sekundy.

Rozmycie przez zoomowanie

Rozmycie przez zoomowanie polega na zmianie ogniskowej podczas naświetlania. Obraz rozciąga się promieniście od środka kadru. Efekt dynamiczny, ale wymaga wprawy – musisz płynnie zmieniać zoom przez zazwyczaj cały czas naświetlania. To, co ma być w miarę ostre, powinno być w centrum kadru.

Przejście pod rusztowaniem pod budynkiem. Czas: 1/4 sekundy.

Śledzenie przez zoomowanie

Śledzenie przez zoomowanie to technika, która najbardziej przypadła mi do gustu. Fotografowany obiekt pozostaje względnie ostry, a otoczenie rozmywa się promieniście. Trzymasz obiekt w centrum kadru i jednocześnie zoomujesz w czasie gdy on się porusza np. w Twoim kierunku. Zoomujesz w taki sposób, by główny obiekt posiadał na matrycy w miarę tę samą wielkość w czasie całego naświetlania. Czyli jeśli się on zbliża do Ciebie, to naturalnie się  powiększa, jego obraz na matrycy staje się większy, by to zniwelować, zmieniasz płynnie zoom na krótszą ogniskową, by na matrycy obiekt pozostawał tej samej wielkości. Otoczenie w tym czasie jest rozmywane promieniście. Ta technika wymaga treningu i koordynacji, ale efekty są warte wysiłku.

Czas: 1/4 sekundy.

Czas: 1/4 sekundy.

Panoramowanie

Panoramowanie to śledzenie ruchu obiektu aparatem. Poruszasz aparat wraz z jadącym tramwajem czy samochodem. W czasie tego śledzenia wyzwalasz migawkę, cały czas go śledząc. Obiekt  wtedy wychodzi stosunkowo ostro, tło natomiast zostaje rozmyte poziomo.

Przy takich zdjęciach warto uruchomić stabilizację obrazu w wersji do niwelowania drgań pionowych. Wtedy ruch poziomy będzie bardziej płynny.

Betoniarka. Czas: 1/8 sekundy.

Tramwaj. Czas: 1/8 sekundy.

Panoramowanie z rozmyciem

Panoramowanie z rozmyciem obiektu łączy śledzenie z odpowiednio długim czasem. Nie tylko tło, ale też i obiekt i jego ruch robią się rozmyte. Daje to wrażenie jeszcze większej dynamiki i rozedrgania.

Przechodnie na przejściu dla pieszych. Czas: 1/4 sekundy.

Przechodnie na przejściu dla pieszych. Czas: 1/6 sekundy. Tutaj jest już bardzo silne rozmycie i obraz staje się bardziej abstrakcyjny.

Zwielokrotnienie przez poruszenie aparatem

Zwielokrotnienie przez poruszenie aparatem to najbardziej eksperymentalna technika. Poruszasz aparatem podczas naświetlania w dowolnym kierunku. Efekt? Abstrakcyjne smugi, nakładające się kształty, miejska plątanina linii i plam.

Czas: 1/4 sekundy.

Czas: 1 sekunda.

Do tej całej serii można jeszcze dodać przykład zdjęcia, kiedy to aparat był zamocowany w środku pojazdu. Była to jednak zupełnie inna sesja.

Aparat był zamocowany na sztywno pomiędzy zagłówkami przednich foteli auta. Czas naświetlania: 2,5 sekundy.

Galeria zdjęć długich czasów naświetlania w mieście

Zachęcam do przetestowania takiej formy ekspresji. Długie czasy naświetlania możesz wykorzystać do eksperymentowania z fotografią. Tutaj uzyskany efekt jest sumą umiejętności i odrobiny szczęścia, bo nie zawsze jesteś w stanie przewidzieć, co dokładnie uzyskasz.

Udanych zdjęć!

Przy tej okazji zapraszam do zapoznania się z poradnikiem fotograficznym „Magia czasu migawki”.

• Pobierz darmowe jego rozdziały.
• Zobacz pełny opis poradnika.