Nauka fotografowania wymusza poznanie różnych fachowych terminów i zależności między nimi. Na początku swojej drogi fotograficznej łatwo się więc w tym pogubić. Z tego wpisu dowiesz się, czym różni się kompensacja ekspozycji od zmiany przysłony lub czasu, a kiedy mają one podobne działanie. Ten temat wywołała Helena, przysyłając mi pytanie: „Jaka jest różnica między korektą ekspozycji, kompensacją ekspozycji a zmianą przysłony…?”

Kompensacja ekspozycji, przysłona i czas naświetlania, to trzy różne sposoby używane w fotografii do kontrolowania ilości światła, które dociera do matrycy aparatu.

Tryb pracy aparatu P, A (Av), S (Tv)

Korekta ekspozycji i kompensacja ekspozycji to sformułowania, które stosowane są zamiennie i odnoszą się do sytuacji, w której dajesz informację do oprogramowania aparatu, by naświetlił on zdjęcie jaśniej lub ciemniej względem dokonanego pomiaru.

Kompensacja ekspozycji pozwala na ręczne dostosowanie ekspozycji w trybie automatycznym P lub półautomatycznych A (Av), S (Tv). Pozwala na rozjaśnienie lub przyciemnienie zdjęcia bez konieczności przechodzenia na tryb manualny. Możesz tę technikę stosować, kiedy masz aparat w trybie P, preselekcji przysłony A (Av) lub preselekcji czasu S (Tv).

W przypadku korzystania z tych trybów aparat dokonuje pomiaru i dobiera parametry naświetlania. Jeśli chcesz zmienić jego jasność względem tego, co ustali pomiar aparatu, to możesz to zrobić właśnie za pomocą kompensacji ekspozycji. Zmiana przysłony nie wpłynie na jasność zdjęcia, bo aparat odpowiednio do tego skoryguje czas naświetlania (jeśli fotografujesz w trybie A — priorytetu przysłony).

Natomiast w trybie manualnym M samodzielnie ustawiasz wartości dla wszystkich składników ekspozycji, więc tutaj nie ma funkcji kompensacji ekspozycji.

Tryb manualny M

W trybie manualnym M, jeśli chcesz naświetlić zdjęcie jaśniej lub ciemniej, musisz to zrobić za pomocą zmiany przysłony lub czasu naświetlania.

Przysłona to otwór w obiektywie, przez który przechodzi światło. Zmiana przysłony polega na dostosowaniu jej wielkości, co wpływa na ilość światła wpadającego do aparatu. Czas naświetlania to czas, w którym migawka jest otwarta i odsłania matrycę aparatu, by ta zbierała światło.

Jeśli więc bardziej otworzysz przysłonę, to do matrycy dotrze więcej światła i zdjęcie będzie jaśniejsze. Jeśli przymkniesz przysłonę, sprawisz, że otwór, który tworzy przysłona, będzie mniejszy, to zmniejszysz moc światła docierającą do matrycy.

Podobnie z czasem naświetlania, jeśli go wydłużysz, to matryca zbierze więcej światła i zdjęcie będzie jaśniejsze, jeśli skrócisz czas, to zdjęcie będzie ciemniejsze. Tak więc w trybie manualnym korygowanie ekspozycji polega na zmianie ustawień przysłony i czasu naświetlania.

Na jasność kadru wpływasz również parametrem ISO. Jest to jednak programowe rozjaśnianie zdjęcia.

Tak więc sposób wpływania na jasność zdjęcia zależy od tego, w jakim trybie fotografujesz.