18 września 2026 roku miałem przyjemność poprowadzić warsztaty fotografii nocnej i malowania światłem w Pińczowskim Samorządowym Centrum Kultury. Spotkaliśmy się o 16:30, a rozstaliśmy dopiero około 21:00. Te kilka godzin wypełniły teoria, ćwiczenia z aparatem, malowanie światłem we wnętrzach i wieczorny spacer po mieście.


Uczestnicy warsztatów.
fot. Piotr Czerw

Najpierw ekspozycja w trybie M

Zaczęliśmy od podstaw. Za pomocą graficznego symulatora pokazałem, jak działa ekspozycja w trybie manualnym i jak czas naświetlania, przysłona i ISO wpływają na siebie nawzajem. Taki symulator pozwala zwizualizować zależności między nimi. To dobry punkt wyjścia, bo nocą, przy malowaniu światłem, tryb manualny nie jest opcją, ale  koniecznością.

Symulator manualnego ustawiania ekspozycji pokazuje zmiany w naświetleniu zależne od czasu naświetlania, wartości przysłony i ISO.
fot. Piotr Czerw

Prezentacja o fotografowaniu nocą

W kolejnej części przeszliśmy do samej fotografii nocnej. Omówiłem potrzebny sprzęt, ustawienia aparatu i to, czym różnią się zdjęcia robione tuż po zachodzie słońca, w czasie niebieskiej godziny i głęboką nocą. Było też o fotografowaniu iluminacji, rejestrowaniu smug świateł od przejeżdżających pojazdów oraz specyfice malowania światłem.

W czasie prezentacji omówiłem najważniejsze aspekty wieczornego fotografowania. Były one zilustrowane odpowiednio dobranymi zdjęciami.
fot. Piotr Czerw

Sporo miejsca poświęciłem technikom, które poszerzają możliwości nocnego fotografa: bracketingowi ekspozycji, łączeniu zdjęć w HDR, długim czasom naświetlania i multiekspozycji. Pokazałem też, jak uzyskać ciekawe efekty wizualne przez zoomowanie lub celowe poruszenie aparatem w trakcie naświetlania, jak wykorzystać odbicia i jak sprawić, by świecące latarnie zamieniły się na zdjęciu w gwiazdki. Nie zabrakło praktycznych zasad: wyboru trybu pracy aparatu, kontrolowania ekspozycji za pomocą histogramu i ustawiania właściwego balansu bieli.

Ćwiczenia z aparatem

Po teorii przyszedł czas na praktykę. Każdy uczestnik ćwiczył ustawianie aparatu w trybie manualnym, zarówno parametrów ekspozycji, jak i ostrości. W ciemności ręczne ustawianie ostrości bywa trudnym zadaniem, dlatego warto było przećwiczyć je na spokojnie, zanim zaczęliśmy właściwe fotografowanie.

W ciemnym pomieszczeniu należało ręcznie ustawić ostrość na latarkę świecącą słabym światłem.
fot. Piotr Czerw

Nasz model do zdjęć testowych.

W czasie warsztatów każdy starał się uzyskać jak najlepszy efekt.
fot. Piotr Czerw

Malowanie światłem we wnętrzach

Następnie podzieliłem uczestników na dwie grupy. Pierwsza została w sali, gdzie asystent malował w powietrzu różne wzory za pomocą narzędzi świetlnych. Druga przeszła do osobnego pomieszczenia, w którym czekały inne świetlne pędzle oraz szklana kula, zakrzywiająca i odbijająca malowane kształty. Po pewnym czasie grupy zamieniły się miejscami, więc każdy mógł spróbować obu wariantów. Na kartach pamięci powstały naprawdę ciekawe, a czasem wręcz artystyczne obrazy.

Takie intensywne malowanie światłem wymaga nie tylko obmyślenia koncepcji ruchów, ale wiąże się ze sporym wysiłkiem fizycznym. W tej roli doskonale spełniał się asystent, a osobiście mój syn Piotr.

Przykładowy efekt malowania światłem.

Malowanie światłem ze szklaną kulą.

Wieczorny spacer po Pińczowie

Na koniec wyszliśmy na miasto. Fotografowaliśmy oświetlone budynki, smugi świateł pojazdów i oczywiście kolejne malowania światłem, tym razem w plenerze. Warsztaty zakończyły się naturalnie, gdy u części uczestników zaczęły wyczerpywać się akumulatory. Było już około 21:00, a wszyscy wracali do domów z kartami pełnymi zdjęć.

fot. Piotr Czerw

Poniżej kilka kadrów złapanych w czasie warsztatów.

Serdecznie dziękuję uczestnikom za aktywność i pełne zaangażowanie, a Panu Piotrowi Czerw za opiekę i pomoc ze strony Pińczowskiego Samorządowego Centrum Kultury oraz za udostępnienie zdjęć zrobionych przez siebie w czasie warsztatów.

Warsztaty w Twojej okolicy?

Jeśli prowadzisz grupę fotograficzną, klub, dom kultury lub stowarzyszenie i chcesz zorganizować podobne warsztaty z fotografii nocnej i malowania światłem, zapraszam do kontaktu. Program mogę dopasować do poziomu uczestników i możliwości miejsca, a sprzęt do malowania światłem przywiozę ze sobą.