Fotografowanie to nie tylko wiedza techniczna. Oczywiście warto poznać sposób działania aparatu, ekspozycji, przysłony, czasu naświetlania i inne podstawy.  Są ważne. Jednak to nie wszystko. Istotna jest jeszcze umiejętność widzenia – dostrzegania kadru tam, gdzie inni przechodzą obojętnie. Można mieć najlepszy sprzęt, ale bez wytrenowanego oka zrobisz tylko dobre technicznie zdjęcie. Dobra informacja jest taka, że fotograficzne widzenie możesz wytrenować. Zobacz, jak się do tego zabrać.

1. Oglądaj i analizuj – wizualna konsumpcja obrazów

Poza aktywnym trenowaniem swojego oka w terenie warto je również wykarmić odpowiednimi obrazami innych twórców.

Przeglądaj galerie sztuki, albumy uznanych fotografów, wystawy fotograficzne. Im więcej dobrej fotografii zobaczysz, tym szybciej zaczniesz rozpoznawać, co działa w kadrze, a co nie. Jednak samo oglądanie to za mało – musisz też analizować.

Zatrzymaj się przy zdjęciu, które cię zaciekawił. Zapytaj siebie: co konkretnie mnie tu przyciąga? Może to kompozycja, rozłożenie światła, zestawienie kolorów, a może po prostu ciekawy obiekt lub technika? Taka świadoma analiza kształtuje twoje fotograficzne spojrzenie znacznie skuteczniej niż bezrefleksyjne przewijanie tysięcy obrazków.

Zapraszam do spojrzenia na moje portfolio.

Może coś z tego Ciebie zainspiruje: oziemblewski.com/portfolio/.

Osobiście uwielbiam zdjęcia Sebastiao Salgado. Jego czarno-białe zdjęcia robią na mnie ogromne wrażenie. Ostatnio natomiast do zdjęć  ruchu ulicznego w Poznaniu inspirowały mnie poruszone zdjęcia miejskie Olgi Karlovac.

2. Ucz się czytać światło i kolor

Światło to fundament każdego zdjęcia. Do tego nie trzeba nikogo przekonywać.

Swoje fotograficzne widzenie światła trenuję, robiąc zdjęcia w różnym świetle. Staram się np. w miarę regularnie chodzić na spacer  nad jezioro Chodzieskie. Tu mam najbliżej i mogę fotografować przy różnej pogodzie – od pełnego słońca przez większe i mniejsze zachmurzenie po poranną mgłę. Często idę na wschód lub zachód słońca. Każde warunki dają zupełnie inny rozkład świateł i cieni, inną atmosferę kadru.

Ostre światło wschodzącego słońca.

Rozproszone światło mglistego poranka.

Naturalne, niebieskie światło nieba i żółte, sztuczne od latarni.

Chmury podświetlone światłem słonecznym przed wschodem słońca.

Rób więc zdjęcia w różnych warunkach: światło słoneczne bezpośrednie, zdjęcie w cieniu, niebo zachmurzone, mgła. Obserwuj, jak rozkładają się światła i cienie? Czy jest cień? Jak intensywny, ostry, czy rozmyty, z czego to wynika? Ćwicz patrzenie na światło  też bez aparatu: obserwuj, jak zmienia się w różnych warunkach i porach dnia, jak tworzy cień na fotografowanym obiekcie i uwydatnia jego kształty.

O tym, jak czytać i wykorzystywać światło możesz poczytać w ebooku „Sekrety światła”.

Kolor to druga strona medalu. Wyjdź na zdjęcia z konkretnym zadaniem: dziś fotografujesz tylko jeden kolor. Albo szukasz kontrastowych zestawień – żółty z niebieskim, czerwony z zielonym. Jesienne liście to doskonały temat do układania barw komplementarnych – masz tam całą paletę od żółci przez pomarańcze po czerwienie.

„Żółte” świąteczne oświetlenie ładnie kontrastuje z niebieskim niebem.

Trenuj wyczucie koloru. Zastanów się, czy w danym kadrze kolor pomaga, czy przeszkadza. A może lepiej będzie zrobić zdjęcie czarno-białe?

3. Doskonal kompozycję i interakcję między obiektami

Kompozycja wymaga świadomego układania elementów w kadrze. Nie dzieje się sama – musisz ją budować.

Kompozycja centralna.

Doskonal więc kompozycję. Rób ćwiczenia tematyczne. Dziś szukasz linii prowadzących, jutro stosujesz trójpodział, pojutrze wypatrujesz naturalnych obramowań kadru. Z czasem połącz ich kilka. Takie konkretne zadania uczą Cię dostrzegać, koncentrować swoją uwagę.

Te elementy kadru mogą być dodatkowo w ruchu, mogą więc pojawiać się interakcje między nimi. Czy to np. spojrzenie, kierunek poruszania, czy nakładanie się na siebie.

Trening związany z postrzeganiem ruchu i interakcji między obiektami robię zazwyczaj w centrach dużych miast. Tu zawsze coś się dzieje. Najbliżej mam do Poznania i Bydgoszczy, więc jak tylko mam okazję, fotografuję życie miasta. Ludzie w ruchu, interakcje na ulicy, moment przed zdarzeniem – to wszystko wymaga przewidywania. Musisz nauczyć się widzieć nie tylko to, co jest teraz, ale też to, co za chwilę się wydarzy.

Miasto w ruchu.

Obserwuj więc obecną chwilę, co się dzieje teraz. Ucz się dostrzegać codzienny ruch obiektów, interakcje między obiektami, obiektem a otoczeniem. Postaraj się przewidzieć, co może się pojawić w wyniku tej interakcji. Zastanów się jak to sfotografować. Przeprowadź własną sesję tematyczną, np. przemieszczanie się ludzi, ruch pojazdów.

4. Praktyka, która wyostrza spojrzenie

Teoria to jedno, ale prawdziwy rozwój przychodzi z praktyki. Regularnego i świadomego fotografowania.

Rozważ też dodatkowe ćwiczenia:

Fotospacer z jednym obiektywem o stałej ogniskowej – np. 35 mm lub 50 mm. Ograniczenie sprzętowe wymusza kreatywność. Chcesz bardziej wypełnić kadr? To podejdź bliżej. Nie możesz podejść bliżej? Zmień kąt. Chcesz szerzej objąć temat? To się oddal. Nie możesz się oddalić? Znajdź inny punkt widzenia. To uczy elastyczności i pomysłowości.

Wyszukiwanie powtarzających się kształtów – zrób kilka zdjęć powtarzających się kształtów. Rytm to jedna z podstaw silnej kompozycji.

Minimalizm – twórz proste i czyste obrazy z jak najmniejszą liczbą elementów w kadrze. Ucz się eliminować wizualne rozpraszacze. W kadrze umieszczaj tylko to, co najważniejsze.

Po powrocie do domu przeanalizuj swoje zdjęcia. Stwórz galerię tematyczną – wszystkie kadry z liniami, wszystkie z kontrastem kolorów, wszystkie z interesującym światłem itd. Zobaczysz wtedy, co Ci wychodzi, a nad czym jeszcze musisz popracować.

Rozwój fotograficznego widzenia to niekończący się proces. Im więcej fotografujesz, tym łatwiej przyjdzie Ci dostrzeganie ciekawych kadrów. Oko się trenuje przez praktykę – każdy wschód słońca nad jeziorem, każdy spacer po mieście, każda sesja przynosi postęp.

Udanych zdjęć!