Fotografując nocne niebo, będziesz zaskoczony/zaskoczona ile więcej światła może złapać Twój aparat względem tego, co widzisz. Długie czasy naświetlania pozwalają zarejestrować i zobaczyć na zdjęciu znacznie więcej. Sprawdź więc przy jakich ustawieniach uzyskasz najlepsze rezultaty, łapiąc w kadrze zorzę polarną, gwiazdy, czy nawet Drogę Mleczną.

Warto jednak wiedzieć, że istnieją pewne kwestie, które trzeba wziąć pod uwagę przy fotografowaniu nocnego nieba. Dzięki temu będziesz mieć pewność, że wykorzystałeś/wykorzystałaś nadarzającą się okazję do maksimum.

Zalecenia ogólne

Statyw

Ponieważ zdjęcia będą robione z długim czasem, konieczne jest ustabilizowanie aparatu. Dlatego potrzebny będzie statyw z głowicą, która umożliwi Ci skierowanie aparatu w konkretną stronę. Do kierowania obiektywu pionowo w górę przyda się głowica kulowa. Głowice 3D mają pod tym względem ograniczenie, są jednak bardziej precyzyjne. Umieść więc aparat na stabilnym statywie i skieruj go w górę lub złap kadr z linią horyzontu, lub z jakimś ciekawym obiektem go dopełniającym.

Zdalne wyzwalanie aparatu

Poza statywem, by zdjęcia były nieporuszone, konieczne jest zdalne wyzwalanie aparatu. Przyda się więc pilot, wężyk spustowy lub wyzwalanie aplikacją ze smartfona. Możesz też skorzystać z dostępnego w aparacie wyzwalania z opóźnieniem np. 2 sekund.

Ostrość

Jeśli Twój aparat posiada autofokus dający możliwość ustawiania ostrości na gwiazdy, to wykorzystaj to. Jeśli nie masz takiej możliwości, to przełącz go na tryb ręczny i samodzielnie ustaw ostrość na nieskończoność. Pomocny do tego może się również okazać podgląd na żywo. Skieruj obiektyw na jakąś jasną gwiazdę lub odległą świecącą lampę na horyzoncie. Obecnie w krajobrazie często występują różnego rodzaju wysokie kominy, wieże przekaźnikowe, czy wiatraki, które posiadają czerwone światło ostrzegawcze, na które można w nocy ustawiać ostrość. Ustaw więc ostrość na to światło.

Przysłona

Tutaj warto skorzystać z maksymalnie otwartej przysłony. Chcemy przecież wpuścić przez obiektyw do matrycy jak najwięcej światła. Zastosuj więc obiektyw z maksymalnie dużym otworem przysłony. Może więc to być przysłona f/2, f/2.8, f/4 itd. w zależności od posiadanego obiektywu. Jeśli masz bardzo jasny obiektyw np. o przysłonie f/1.2, który jednak przy niej daje trochę rozmyty obraz, to możesz wtedy go lekko przymknąć np. do f/2, by zwiększyć ostrość.

Czas naświetlania

Długie czasy naświetlania sprawiają, że do matrycy aparatu trafia więcej światła. Przypadku fotografowania gwiazd i Drogi Mlecznej pojawia się jednak pewien „problem”. Ruch obrotowy Ziemi sprawia, że przy długich czasach ekspozycji gwiazdy na zdjęciu zaczynają  tworzyć kreski. Aby tego uniknąć, nie możesz stosować zbyt długich czasów. Uproszczoną metodą na wyliczenie maksymalnego czasu naświetlania jest zasada 500. Polega ona na tym, że dzielisz liczbę 500 przez odpowiednik ogniskowej dla pełnej klatki (FF).

Przykładowo, jeśli fotografujesz aparatem pełnoklatkowym z obiektywem o ogniskowej np. 20 mm, to 500/20=25. Czyli by uniknąć kresek i pokazać gwiazdy jako kropki musisz użyć czasu naświetlania 25 sekund lub krótszego.

Jeśli taki sam obiektyw będziesz miał założony na aparacie z matrycą APS-C o mnożniku 1,6, to 500/(20*1,6)=15,6. Czyli w tym przypadku maksymalny czas naświetlania wynosi 15 sekund.

ISO

Fotografując zorzę polarną, gwiazdy lub Drogę Mleczną będziesz mieć do czynienia z różną przejrzystością powietrza i z różną jasnością fotografowanych obiektów. Dlatego wartość ISO musisz dostosować do ich jasności i wcześniej ustawionych parametrów ekspozycji (przysłony i czasu migawki). Oczywiście im mniejsza wartość ISO, tym mniejsze szumy i lepsza jakość zdjęcia. Niemniej obecnie w czasach odszumiania zdjęć za pomocą AI nie należy się już tak martwić wysokimi wartościami ISO. Dlatego śmiało podnoś ISO, jeśli jest taka potrzeba. Przeważnie będzie tu potrzebne ISO w zakresie od 1600 do 6400. Zacznij fotografować, ustawiając niższą wartość ISO, a jeśli zdjęcie wyjdzie zbyt ciemne, podnieś ją.

Przykładowe ustawienia

Parametry: matryca APS-C, ogniskowa 8 mm, czas 30 sekund, f/3.5, ISO 3200.

Parametry: matryca APS-C, ogniskowa 15 mm, czas 30 sekund, f/3.5, ISO 3200.

Parametry: matryca APS-C, ogniskowa 8 mm, czas 30 sekund, f/3.5, ISO 5000.

Parametry: matryca APS-C, ogniskowa 18 mm, czas 15 sekund, f/2.8, ISO 4000.

Parametry: matryca APS-C, ogniskowa 18 mm, czas 15 sekund, f/2, ISO 6400.

Parametry: matryca APS-C, ogniskowa 8 mm, czas 60 sekund, f/3.5, ISO 3200.

Jeśli uważnie czytałeś, to być może dostrzegasz, że czas naświetlania np. przy ostatnim zdjęciu jest dłuższy, niż wynika to, z reguły 500.  Tutaj powinien on wynosić maksymalnie 39 sekund. Jak widzisz nieznaczne przekroczenie limitu nie stanowi większego problemu. Można jednak już zauważyć, że gwiazdy bardziej oddalone od Gwiazdy Polarnej, widoczne są już jako niewielkie kreseczki. Jeśli więc masz aparat, który mocno szumi na wysokim ISO i nie masz możliwości skutecznego odszumiania w programie graficznym, to możesz trochę wydłużyć czas naświetlania, mając oczywiście świadomość, co się z tym wiąże. Przy dużych powiększeniach te kreski są jednak bardziej widoczne, dlatego wtedy warto stosować nawet krótsze czasy niż wynikające z reguły 500.

PS Pozostaje jeszcze kwestia obróbki tak wykonanego zdjęcia, która w przypadku zdjęć Drogi Mlecznej jest istotnym elementem. Niemniej bez dobrego zdjęcia źródłowego zrobionego w ciemnej okolicy nie da się zbyt wiele wyciągnąć w programie graficznym.

Przy tej okazji zapraszam do zapoznania się z poradnikiem fotograficznym „Magia nocnych zdjęć”.

• Pobierz darmowe jego rozdziały.
• Zobacz pełny opis poradnika.

Więcej o fotografowaniu gwiazd przeczytasz też we wpisie Jak fotografować gwiazdy.